Za wypadek w drodze do pracy lub z pracy uważa się zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w drodze do lub z miejsca wykonywania zatrudnienia, jeżeli droga ta była najkrótsza i nie została przerwana (ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych).

Są jednak pewne przypadki w których, pomimo, że droga została przerwana, bądź nie była drogą najkrótszą, to wciąż dane zdarzenie jest traktowane jako ww. wypadek. Następuje to w sytuacji w której przerwa w drodze była życiowo uzasadniona a jej czas nie przekraczał granic potrzeby, bądź w sytuacji w której pomimo, że droga nie była najkrótszą to jednak była drogą najwygodniejszą dla ubezpieczonego ze względu na połączenie komunikacyjne.

Za drogę do pracy lub z pracy uważa się oprócz drogi z domu do pracy lub z pracy do domu również drogę do miejsca lub z miejsca:
1) innego zatrudnienia lub innej działalności stanowiącej tytuł ubezpieczenia rentowego,
2) zwykłego wykonywania funkcji lub zadań zawodowych albo społecznych,
3) zwykłego spożywania posiłków
4) odbywania nauki lub studiów.

Definicja używa w ustawie pojęcia „droga”. Jednak nie oznacza to tylko drogi publicznej. Może to być także ścieżka, przejście przez posesję prywatną czy chociażby przez klatkę schodową budynku wielorodzinnego (bloku).

W orzecznictwie przyjmuje się, że wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy jest także zdarzenie w trakcie wyjścia pracownika na obiad. Jednak, co ważne, zdarzenie to może być zakwalifikowane jako wypadek w drodze do pracy lub z pracy tylko wówczas, gdy przerwa na obiad była uwzględniona w regulaminie danego pracodawcy.

Przykładowe orzeczenia sądów we wskazanej tematyce:
– pracownik odbywający drogę do pracy lub z pracy własnym samochodem nie przerywa tej drogi, jeśli usuwa usterkę samochodu i w trakcie tej czynności ulega wypadkowi. Zdarzenie jest wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy, niezależnie od tego, do kogo należał teren, na którym to nastąpiło (wyrok SN z dnia 22 stycznia 1996 r., II UKN 462/97, OSNAP 1999, nr 1, poz. 23);
– przerwa w odbywaniu przez pracownika drogi z pracy do domu związana z udziałem w spotkaniu towarzyskim wyłącza możliwość uznania zdarzenia za wypadek w drodze z pracy (wyrok SN z dnia 10 grudnia 1997 r., II UKN 383/97, OSNAP 1998, nr 20, poz. 611);
– pobicie pracownicy odbywającej drogę z pracy do domu jest wypadkiem w drodze z pracy, bez względu na przyczynę pobicia (uchwała SN z dnia 7 lipca 1980 r., III UZP 9/80, OSNCP 1981, nr 5, poz. 73);
– pracownik rozpoczyna drogę do pracy po przekroczeniu progu swego mieszkania, co w przypadku zamieszkania w budynku jednomieszkaniowym oznacza przekroczenie progu domu (wyrok SN z dnia 25 stycznia 1980 r., III URN 59/79, OSNCP 1980, nr 78, poz. 147);
– wypadek jakiemu uległ pracownik w drodze na zajęcia przewidziane programem studiów podyplomowych, na które został skierowany przez zakład pracy, jest wypadkiem w drodze do pracy (uchwała SN z dnia 23 stycznia 1979 r., III PZP 15/78, OSNC 1979, nr 7-8, poz. 140);
– wypadek, któremu wracający z pracy pracownik uległ na klatce schodowej budynku wielo mieszkaniowego przed wejściem do własnego mieszkania, jest wypadkiem w drodze z pracy do domu (wyrok SN z dnia 24 stycznia 1997 r., II UKN 57/96, OSNAP 1997, nr 18, poz. 347).

 

oprac. Urszula Milewska-Marzyńska