Od dawna wiadomo, że podnoszenie kompetencji pracownika odbywa się poprzez zdobywanie kolejnych certyfikatów, ale czy jest to jedyna możliwość uczenia się?
Już w latach 50-tych ubiegłego wieku większą uwagę poświęcono tzw. nieformalnemu uczeniu pracowników. Ten typ uczenia się może wypełniać nawet 80% całego uczenia się pracownika.
Nieformalne uczenie się polega na nabywaniu wiedzy i kompetencji w trakcie różnych aktywności poza zorganizowanymi formami kształcenia.
Cechą charakterystyczną tej formy jest okoliczność, że to sam pracownik napotykając na jakąś trudność w życiu zawodowym, zaczyna szukać rozwiązań.
Motywacją jest tu odnalezienie wyjścia z niefortunnej sytuacji zawodowej. To więc określona sytuacja krytyczna w miejscu pracy powoduje, że pracownik zaczyna szukać ścieżek do rozwiązania.
Nieformalne uczenie się jest ściśle powiązane z doświadczeniem, zakończenie tej formy uczenia się nie odznacza się otrzymaniem certyfikatu, ale rozwiązaniem problemu w miejscu pracy. Od strony formalnej certyfikatem jest więc tu po prostu wyższy poziom kompetencji w radzeniu sobie z zawodowymi trudnościami.
Można więc stwierdzić, że uczenie się nieformalne jest oparte na know-how pracownika. Jednak należy pamiętać, że ta forma nauki niesie też ze sobą pewne zagrożenia. Mowa tu o braku profesjonalnej kontroli procesu nauczania, a dokładnie o nabywaniu przez pracownika szkodliwych nawyków.
Przechodząc do typowych sytuacji z placu budowy, można stwierdzić, że wciąż jeszcze część firm budowlanych w naszym kraju polega na metodzie, że potrzeba jest matką wynalazków. Różnego rodzaju pseudo-konstrukcje, mające spełniać funkcję drabin, niewątpliwie świadczą o kiepskim przykładzie potencjalnego nauczania nieformalnego.
Są pewne sytuacje, w tym te dotyczące życia i zdrowia w środowisku pracy, w których należy opierać się na wypracowanych metodach z nauczania formalnego, czyli tego, które jest zdobywane w trakcie formalnych szkoleń z zakresu BHP.
Dopiero wówczas, gdy wszelkie czynności w trakcie pracy są oparte na twardych zasadach BHP przyswojonych podczas szkoleń formalnych, można sięgnąć po bardziej rozwojowe, oparte na wyobraźni, sposoby działania.

oprac. Urszula Milewska-Marzyńska