Kodeks pracy nakłada na pracodawcę obowiązek zapewnienia środków niezbędnych do zapewnienia pierwszej pomocy oraz do wyznaczenia pracowników do udzielania pierwszej pomocy. Zgodnie z danymi Państwowej Inspekcji ponad 4 tys. pracodawców i innych podmiotów, skontrolowanych w 2016 r., nie przygotowało instrukcji pierwszej pomocy. Natomiast ok. 150 firm, nie wyznaczyło pracowników do jej udzielania albo ustanowiło nieodpowiednią ich liczbę (źródło: Puls Biznesu).

Obowiązkiem pracodawcy, wynikającym z art. 2091 Kodeksu pracy, jest zapewnienie środków niezbędnych do udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników, a także wyznaczenie pracowników do:

– udzielania pierwszej pomocy,

-wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników.

Powyższe działania powinny być dostosowane do rodzaju i zakresu prowadzonej działalności, liczby zatrudnionych pracowników i innych osób przebywających na terenie zakładu pracy oraz rodzaju i poziomu występujących zagrożeń. Liczba pracowników, wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy i prowadzenia ewakuacji, ich szkolenie oraz wyposażenie powinny uwzględniać rodzaj i poziom występujących zagrożeń w danym przedsiębiorstwie.

Trudno dziwić się takiemu stanu rzeczy dot. wyników kontroli PIP w sytuacji, w której Kodeks pracy tylko enigmatycznie formułuje obowiązek pracodawcy stanowiąc, że działania w zakresie zapewnienia pierwszej pomocy oraz zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników powinny być dostosowane do rodzaju i zakresu prowadzonej działalności, liczby zatrudnionych pracowników i innych osób przebywających na terenie zakładu pracy oraz rodzaju i poziomu występujących zagrożeń.

Nie jest to precyzyjny zapis i w związku z tym mogą występować pewne trudności interpretacyjne po stronie przedsiębiorców.

W pierwotnym założeniu, obowiązek pracodawcy miał być doszczegółowiony w rozporządzeniu w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy z dnia 26.09.1997 r. Jednak przepisy rozporządzenia stwierdzają jedynie, że pracodawca zobowiązany jest zapewnić pracownikom sprawnie funkcjonujący systemu pierwszej pomocy w razie wypadku oraz środków do udzielania pierwszej pomocy. Pracodawca powinien zapewnić przede wszystkim:

– punkty pierwszej pomocy w oddziałach, w których wykonywane są prace powodujące duże ryzyko wypadku lub związane z wydzielaniem się par, gazów albo pyłów substancji sklasyfikowanych jako niebezpieczne ze względu na ostre działanie toksyczne;

– apteczki w poszczególnych oddziałach zakładu pracy.

Rozporządzenie poniekąd określa liczbę osób w przedsiębiorstwie wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy – do obsługi punktów i apteczek, na każdej zmianie, powinien być wyznaczony pracownik, przeszkolony w udzielaniu pierwszej pomocy. Jest to swego rodzaju drogowskaz w gąszczu jakże często nieprecyzyjnych zapisów ustawodawcy.

                                                                                           oprac. Urszula Milewska-Marzyńska